Cavariōl

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Cavariōl
un cavariōl śōvan
Dominì: Eukaryota
Rèign: Animalia
Phylum: Chordata
Clâsa: Mammalia
Órdin: Artiodactyla
Famija: Cervidae
Sòtfamija: Capreolinae
Gènàr: Capreolus Linnaeus, 1758
Sòrta: Capreolus capreolus

Al cavariōl (nóm sientìfic Capreolus capreolus, capriolo in itagliàṅ) 'l è 'n mamìfar ungulâ ch'al viṿ in Európa (anc in Itàglia, in muntàggna) e in Àśia.

Descrisiòn

Al cavariōl l'è na bèstia lunga da nuànta a sènt-trénta cm, p'r un pēś ch'al và da i déś a i trénta-sinc chilo. 'L è élt da sinquànta-sinc a stanta-sèt cm, calculâ rivànd a la spala.

Al sò culōr 'l è rós-maròṅ a part al grugn ch'al ténd piutòst a 'l griś e a la góla, a la pansa e a 'l cûl ch'i èṅ biànc. La cóa l'è dimóndi curta. I masć i métan sù di còran fat 'd òs che pò i vìnan via da mars a avrìl.

A s trata dna bèstia ch'la magna èrba, scòrsa 'd àlbar, fój, fruta e arbùt, par soquànti vòlti durànt al dè (da òt óri a mèśdè) però in Istâ la magna anc ad nòt. Al cavariōl al gh'à 'n caràtar spauróś anc parchè al gh'à da difénd'r-as da i lóv e da i ōrs ch'i gh dànan la casa.

Al gh'à quàtar sóta-spéci:

C. capreolus capreolus;
C. capreolus caucasicus;
C. capreolus canus;
C. capreolus italicus.

Al perìud d'l amōr al và da la mità 'd luj a la fiṅ ìd agóst, c'n al masć ch'al cur adrē e la fémna. Dòp nóṿ méś e mèś a nas al pìcul (dal vòlti dū) ch'a difarénsa di sò genitōr al gh'à dal maci biànchi lung la schina.

Culegamènt estéran

(IT) La sò paśna su 'l sit dla Treccani

Àtar prugèt

Wikiquote contiene citazioni di o su Cavariōl
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Cavariōl