Cavaléta

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Cavaléta
na cavaléta su di fiōr
Dominì: Eukaryota
Rèign: Animalia
Sòtrèign: Eumetazoa
Ram: Bilateria
Phylum: Arthropoda
Subphylum: Tracheata
Superclâsa: Hexapoda
Clâsa: Insecta
Sòtclâsa: Pterygota
Coorte: Exopterygota
Subcoorte: Neoptera
Superórdin: Polyneoptera
Sesiòn: Orthopteroidea
Órdin: Orthoptera
Sòtórdin: Caelifera, Ander (1936)

La cavaléta (cavalletta o locusta in itagliàṅ) l'è 'n insèt ch'al fà part dal sót-órdan di Caelifera ch'al gh'à dèntar vint-i-òt famìji e òt super-famìji: Tridactyloidea, Tetrigoidea, Eumastacoidea, Pneumoroidea, Pyrgomorphoidea, Acridoidea, Tanaoceroidea e Trigonopterygoidea.

Cal grup chè al mét insém un muć 'd urtòtar difarènt, bestiulìni ch'i èṅ bòni 'd vulàr e 'd saltàr, cun dumìla-e-quatarsènt gènar e dódas-mila spéci cgnusùdi.

Descrisiòṅ

In cô i gh'ànan dū anténi cichi ch'i gh sarvìsan p'r urientàr-as, par sintìr s'a gh'è di predadōr lè darènt, par naśàr e par gustàr. In dla ghigna i s càtan dū òć “cumpòst” grand ma minga di uréć.

I gh'aṅ tri para 'd gambi, qvéli da drē i vìnan còmdi par far di strabàls. In dla schina i gh'aṅ dū para 'd ali ma sōl qvéli da drē i sarvìsan par vulàr. Al fémni i èṅ più grandi di masć.

I gh piàśan dimóndi 'l tèri séchi in du i màgnan sōl di vegetài (èrba, frut, vardùri e via dascurénd). I gh'aṅ 'n apetìt grand e i sa spòstan in grup par pascàr dal magnàr nóṿ. Al cavaléti vérdi i pōlan magnàr anc di insèt piculèṅ cuma i àfid.

Quànd i èṅ un squantèran i èṅ bòni 'd far fóra incòśa. La piàga dal cavaléti l'è la nòna dal déś piàghi 'd Egìt cuntàdi in dla Bìbia, in dal lìbar d'l Èśud.

Al cavaléti i pōl'n èsar magnàdi friti da i cristiàṅ, a s trata dna manéra nóva 'd magnàr ciamàda entumufagìa. I furnìsan pruteìni, fèr, magnéśi, manganéś, śinc, fòsfur e Omega 3.

Culegamènt estéran

(IT) La sò paśna su 'l sit dla Treccani

Àtar prugèt

Wikiquote contiene citazioni di o su Cavaléta
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Cavaléta