Barbara Payton

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

La Barbara Lee Redfield, cgnusùda méj cuma Barbara Payton (Cloquet, 16 ad Nuvémbar dal 1927 - San Diego, 8 ad Maǵ dal 1967), l'è stada n'atōra e mudèla americàna.

Biugrafìa

La Barbara la nas in Minneśòta da na famìja cun di urìgini eurupéi, al pàdar Erwin dit Flip al gh'iva dal raìś ingléśi méntar la famìja dla màdar Mabel Irene Todahl la daśvgnìva da la Nurvégia. In dal 1938 insém a i suo e a sò fradèl più pìcul, Frank Leslie, la và a star in Tèxas a Udésa in dua Redfield al vèra 'n stabilimènt turìstic ciamâ Antlers Court pinsànd ad dasfrutàr al fat ch'in cal pòst lè la gint la carsìva par via dal gir 'd afâr ligâ a 'l petròli.

La Payton la crés in 'n ambînt difìcil in cà, c'n i sò genitōr ch'i gh staṅ sèmp'r adòs e che dal vòlti i èṅ anc puòs, inólt'r al pàdar al n éra minga tant preśènt e 'l gh'iva 'n caràtar piutòst viulènt.

La ragàsa la stùddia prima a la Baylor Junior High School e pò a la Odessa High School. A séd'ś an la scapa via c'n un studènt più grand ad lē, William Hodge, e pò la sa spóśa sèg in quàt'r e quàt'r òt ma i genitōr i gh la càvan a far scanślàr al matrimòni dòp pôc dè.

La Barbara la n finìs minga 'l scōli anc parchè in dal 1944 la cgnós un pilòta 'd aparéć d'l eśèrcit americàṅ, John Payton, che 'l an dòp al dvènta 'l sò secónd marè. Insém i vàn'n a star a Los Angeles e la dóna la taca a far di servìsi futugràfic in dal camp dla mòda.

Anc cal matrimòni chè però al finìs mâł, cun la còpia ch'la s divòrsia in dal 1948 dòp avēr abû 'n putèṅ 'l an prima, John Lee. La dóna in particulàr la n s cumpatìva pròpria briśa 'd armàgn'r a cà a far la raśdóra e la sugnàva 'd lauràr in dal camp dal spetàcul.

A vint-a-dū an, c'n un fiōl da crésar e dū matrimòni andâ falî, la Payton la dmanda a sò màd'r ad vgnir a star sèg a Hollywood, in dal méntar ch'la pésca l'ucaśiòṅ par psēr tacàr a lauràr in dal mónd dal cìnema. In dal Śnar dal 1949, 'l agìnt William Goetz dl'Universal Pictures al gh fà firmàr un cuntràt par la sò cà 'd prudusiòṅ, a sènt dòlar a la stmana. Insém a lē a gh'è anc di àtar śōvan ch'i prumétan bèṅ cuma Rock Hudson, Tony Curtis e la Piper Laurie.

Dòp un para 'd curtumetràǵ western, la Payton la fà 'n pruèṅ p'r al film Giungla d'asfalto ad John Huston ma la part dl'amànta d'n avucàt ligâ a la màfia la và a la Marilyn Monroe. La fà 'l sò debùt su 'l schérum grand cun la cumèdia Gli ultimi giorni di uno scapolo (1949), dirèt e intepretâ par Robert Montgomery, in du la fà la part dna futógrafa 'd un nightclub. Sèmp'r in c'l an lè la gira 'l noir Trapped, in còpia cun Lloyd Bridges.

In dal 1950 la fà sèntar c'n al thriller dramàtic e viulènt Non ci sarà domani in dua da prinsipiànta la tîṅ tèsta a na star cuma James Cagney. A i crìtic a gh'è piaśùda la sò interpretasiòṅ da "bad girl" ch'la cópa 'n gangster respunsàbil dla mòrt ad sò fradèl e 'l sò stipéndi al pasa a sinc-mila dòlar a la stmana.

In séguit la lavóra cun Gary Cooper in Il colonnello Hollister (1950) e pò cun Gregory Peck in L'avamposto degli uomini perduti (1951). In A sud rullano i tamburi (1951) la fà la mujēr 'd un suldâ uniunìsta (Craig Stevens) inamuràda d'n óm ch'invéci 'l è da la banda di cunfederâ (James Craig), in dla guèra 'd secesiòṅ americàna. Piutòst lòfi 'l è invéci la pelìcula 'd scarésa Bride of the Gorilla in dua la fà la part dla Dina Van Gelder a fiànc ad Raymond Burr.

La caréra dla Peyton però la finìs su 'n binàri mòrt anc par via dla sò vita sènsa règhli e di prubléma c'n i óm, cun la stampa braghéra ch'la gh dà adòs e al mónd 'd Hollywood ch'al la mòla a 'l sò destîṅ. In dal 1951 la s éra misa ufisialmènt c'n al culéga Franchot Tone ma in cal méntar la gh'iva anc na relasiòṅ cun 'n èx pùgil e atōr ad pelìculi 'd série B Tom Neal, pasànd da 'n óm a c'l àtar. Al 14 ad Setémbar i dū óm i èṅ rivâ a piciàr-as in d'l apartamènt dla dóna e Neal 'l iva mandâ in còma 'l rivàł, śbragànd-'g al grugn. Dòp èsar-'s armìs, Tone 'l iva spuśâ la Barbara dū stmani dòp ma la dóna 'l iva cuntinuâ a véd'r-as listés cun Neal. Al matrimòni al finìs 'l an dòp cun Tone ch'al dmanda 'l divòrsi.

La Peyton e Neal i cuntìnuan insém, anc in dal western da dū sòld La frusta di sangue (1953), ma pò anc cla relasiòṅ chè la finìs in gnint. La Barbara la s trasferìs in Inghiltèra par giràr dū film piculèṅ par la Hammer Film Productions.

Dvintàda na puòsa anc lē, cun na dipendénsa par la dròga, sénsa lavōr, sénsa bèsi e sénsa 'n futûr, la vita dla Peyton la sa śmòrsa piàn piàṅ. In dal 1955 la vîṅ arestàda na prima vòlta p'r avēr druâ di aségn fals in un supermarcâ e pò in di an a vgnir anc p'r èsar stada catàda imbariàga in gir e anc p'r ès'r andàda adiritùra a bàtar su 'l Sunset Boulevard.

Dòp soquànt an ad silénsi e àtar dū matrimòni, in dal 1963 l'à fat vgnir fóra par mila dòlar la sò biugrafìa da 'l tìtul “I Am Not Ashamed” (A n m vargógn briśa), cuntànd i tut i fat dla sò vita e 'd èsar finìda in buléta. Sèmp'r in c'l an lè Robert Aldrich al gh fà far na part pìcula in dal sò film I 4 del Texas a fiànc ad Frank Sinatra e 'd Dean Martin. A s trata dal sò ùltim film, dòp quàt'r an ad patimènt la mōr malàda a trénta-nóṿ an par di prubléma a 'l cōr e a 'l fégat, dòp èsar turnàda a vìvar da i suo.

Filmugrafìa

1949 - Gli ultimi giorni di uno scapolo (Once More, My Darling), regìa ad Robert Montgomery
1949 - Trapped, regìa ad Richard Fleischer
1950 - Non ci sarà domani (Kiss Tomorrow Goodbye), regìa ad Gordon Douglas
1950 - Il colonnello Hollister (Dallas), regìa ad Stuart Heisler
1951 - L'avamposto degli uomini perduti (Only the Valiant), regìa ad Gordon Douglas
1951 - A sud rullano i tamburi (Drums in the Deep South), regìa ad William Cameron Menzies
1951 - Bride of the Gorilla, regìa ad Curt Siodmak
1953 - Pantera bionda (The Flanagan Boy), regìa ad Reginald Le Borg
1953 - Four Sided Triangle, regìa ad Terence Fisher
1953 - Run for the Hills, regìa ad Lew Landers
1953 - La frusta di sangue (The Great Jesse James Raid), regìa ad Reginald Le Borg
1955 - Murder Is My Beat, regìa 'd Edgar G. Ulmer
1963 - I 4 del Texas (4 for Texas), regìa ad Robert Aldrich

Culegamènt estéran

(IT) La sò paśna su 'l IMDb

Àtar prugèt

Wikimedia Commons contiene file multimediali su Barbara Payton