Anthony Franciosa

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Anthony George Papaleo Jr., cgnusû méj cuma Anthony Franciosa o anc sōl cuma Tony Franciosa (New York, 25 'd Utóbar dal 1928 - Los Angeles, 19 ad Śnar dal 2006, a s lèś [ˈæn.θə.ni frænsiˈoʊsə] in ingléś) 'l è stâ 'n atōr americàṅ, candidâ a 'l Prèmi Òscar in dal 1958 p'r al drama Un cappello pieno di pioggia.

Biugrafìa

Uriginàri dna famìja ad Little Italy cun dal raìś dla Basitàglia, a 'n an Anthony al patìs al divòrsi di sò genitōr, cun sò pàdar ch'al va via lasànd-al cun sò màdar che da puta la purtàva 'l cugnóm Franciosa. A daśdòt an al vins na bórsa 'd studi ch'la gh parmét ad studiàr recitasiòṅ a 'l Actor's Studio ad New York in dua al cgnós di atōr śōvan cun dal talènt cuma Marlon Brando, Rod Steiger, James Dean e Paul Newman, cun chi lò ch'al dvènta un sò gran amìg. C'n al diplòma in bisàca, 'l eśurdìs a teàtar in dal 1955 tulénd part insém a Ben Gazzara a 'l spetàcul End as a Man scrit par Calder Willingham e ditrèt par Jack Garfein.

Dòp soquànt lavōr in série televiśìvi, al taca a recitàr anc a 'l cìnema in dal 1957, girànd pelìculi cuma la cumèdia Questa notte o mai, in còpia cun la Jean Simmons, al drama Un volto nella folla, in dla part d'n agìnt publisitàri sénsa scrùpui, Selvaggio è il vento, cun l'Anna Magnani e Anthony Quinn, e Un cappello pieno di pioggia, faghénd la part dal fradèl ad Don Murray, turnâ a cà cun na dipendénsa par la murfìna dòp la guèra 'd Curèa. Par cal rōl chè al ciàpa na candidadùra a i Academy Award e a i Tony Award.

'L an dòp al tōś part a 'l drama sentimentàł La lunga estate calda, cun prutagunìsta Paul Newman, mént'r in dal 1959 al fà la part dal pitōr Francisco Goya in La maja desnuda in còpia cun l'Ava Gardner.

In di an Ssanta a 'l ém vist in dal drama sentimentàł Va nuda per il mondo, in dla part d'n imprendidōr ch'al s inamóra dla putàna Gina Lollobrigida, in dla cumèdia dramàtica Rodaggio matrimoniale, a fiànc dla Jane Fonda, in dal dramàtic Senilità, cun la Claudia Cardinale e Philippe Leroy, e in d'l aventuróś U-112 assalto al Queen Mary, insém a Frank Sinatra e a la Virna Lisi.

In di an Stanta al lavóra cun Antonio Margheriti in dal film ad scarésa Nella stretta morsa del ragno, cun Dan Curtis in La maledizione della vedova nera in còpia cun la Donna Mills, cun Stuart Rosenberg in dal śal Detective Harper: acqua alla gola, in dla part dal cmandànt Broussard, e cun Michael Winner in dal thriller Bocca da fuoco, in du 'l cata James Coburn, la Sophia Loren e O.J. Simpson.

In di an Utànta a 'l ém vist lauràr da spés in Itàglia cuma in La cicala, drama eròtic cun la Virna Lisi e la Barbara De Rossi, in dla cumèdia Aiutami a sognare, in còpia cun la Mariangela Melato, in dal śal Tenebre, in dla part 'd un scritōr ad śai americàṅ spuśâ cun la Veronica Lario ch'al riva a Róma sōl p'r ès'r insaplâ in un gir ad masamènt ispirâ a 'n sò lìbar, e in dal śal La morte è di moda, in dla part dal cumisàri Rizzo.

Al sò ùltim lavōr su i schérum grand 'l è stâ 'l drama City Hall a fiànc 'd Al Pacino, John Cusack, la Bridget Fonda e Martin Landau. Franciosa 'l à laurâ da spés anc in televiśiòṅ cuma in di telefìlm La città in controluce, Sotto accusa, Reporter alla ribalta (par darsèt epiśòdi), Il virginiano, Il brivido dell'imprevisto, Detective per amore (par vint-a-tri puntàdi), Love Boat, Due come noi, Alfred Hitchcock presenta e Ai confini della realtà.

Franciosa al s è spuśâ quàtar vòlti, la prima da 'l 1952 a 'l 1957 cun la scritōra Beatrice Bakalyar. Dòp al divòrsi, in dal stés an al s è spuśâ cun l'atōra Shelley Winters par pò divursiàr sèg in dal 1960. Da 'l tèrs matrimòni (1961-1970) cun la scritōra Judy Balaban (ch'l'à scrit la biugrafìa dla Grace Kelly), l'è nada sò fiōla, la Nina. Da 'l ùltim matrimòni cun la mudèla tedésca Rita Thiel, tòlta in mujēr in dal 1970, Anthony al gh'à abû dū fiōi masć, Marco e Christopher. Franciosa 'l è mòrt a stanta-sèt an par 'n ìctus.

Filmugrafìa

1957 - Questa notte o mai (This Could Be the Night), regìa ad Robert Wise
1957 - Un volto nella folla (A Face in the Crowd), regìa 'd Elia Kazan
1957 - Un cappello pieno di pioggia (A Hatful of Rain), regìa ad Fred Zinnemann
1957 - Selvaggio è il vento (Wild Is the Wind), regìa ad George Cukor
1958 - La lunga estate calda (The Long, Hot Summer), regìa ad Martin Ritt
1959 - La maja desnuda (The Naked Maja), regìa 'd Henry Koster
1959 - Il prezzo del successo (Career), regìa ad Joseph Anthony
1959 - Inchiesta in prima pagina (The Story on Page One), regìa ad Clifford Odets
1961 - Va nuda per il mondo (Go Naked in the World), regìa ad Ranald MacDougall
1962 - Senilità, regìa ad Mauro Bolognini
1962 - Rodaggio matrimoniale (Period of Adjustment), regìa ad George Roy Hill
1964 - Rio Conchos, regìa ad Gordon Douglas
1964 - Mentre Adamo dorme (The Pleasure Seekers), regìa ad Jean Negulesco
1966 - M5 codice diamanti (A Man Could Get Killed), regìa ad Ronald Neame e 'd Cliff Owen
1966 - U-112 assalto al Queen Mary (Assault on a Queen), regìa ad Jack Donohue
1966 - La ragazza yé-yé (The Swinger), regìa ad George Sidney
1966 - Conoscete Ellen Bowen? (Fame Is the Name of the Game), regìa ad Stuart Rosenberg - Film TV
1967 - Fathom: bella, intrepida e spia (Fathom), regìa ad Leslie H. Martinson
1968 - Quando l'alba si tinge di rosso (A Man Called Gannon), regìa ad James Goldstone
1968 - L'onda lunga (The Sweet Ride), regìa 'd Harvey Hart
1968 - Spie oltre il fronte (In Enemy Country), regìa 'd Harry Keller
1971 - Nella stretta morsa del ragno, regìa 'd Antonio Margheriti
1972 - Rubare alla mafia è un suicidio (Across 110th Street), regìa ad Barry Shear
1974 - Ghost in the Noonday Sun, regìa ad Peter Medak, Spike Milligan e Peter Sellers
1976 - Detective Harper: acqua alla gola (The Drowning Pool), regìa ad Stuart Rosenberg
1977 - La maledizione della vedova nera (Curse of the Black Widow), regìa ad Dan Curtis - Film TV
1979 - Bocca da fuoco (Firepower), regìa ad Michael Winner
1979 - Il mondo di una cover girl (The World Is Full of Married Men), regìa ad Robert Young
1980 - La cicala, regìa 'd Alberto Lattuada
1981 - Aiutami a sognare, regìa ad Pupi Avati
1982 - Il giustiziere della notte n. 2 (Death Wish II), regìa ad Michael Winner
1982 - Kiss My Grits, regìa ad Jack Starrett
1982 - Tenebre, regìa ad Dario Argento
1983 - Julie Darling, regìa ad Paul Nicholas e Maurice Smith
1987 - Patto di sangue, regìa ad Paul Wendkos - Film TV
1988 - Death House, regìa ad John Saxon
1989 - La morte è di moda, regìa ad Bruno Gaburro
1989 - Ghost Writer, regìa ad Kenneth J. Hall
1990 - La ragazza dello slum (Backstreet Dreams), regìa ad Rupert Hitzig e 'd Jason O'Malley
1993 - Duplice inganno (Double Threat), regìa ad David A. Prior
1995 - El caçador furtiu, regìa ad Carlos Benpar
1996 - City Hall, regìa 'd Harold Becker

Culegamènt estéran

Àtar prugèt

Wikimedia Commons contiene file multimediali su Anthony Franciosa