Âzid

Da Wikipedia.
Jump to navigation Jump to search

Provincia di Bologna-Stemma.png Artéccol in dialatt bulgnais Bologna-Stemma.png

Un âzid l'è un cunpòst chémmich ch'la däl propietè âzid segånd äl diferänti definiziån d'"âzid" ch'a i é stè int'al tänp.

Âzid segånd Arrhenius[modifica | mudéfica la surzéia]

Cristâl d'âzid acètich

Segånd Arrhenius dal 1887[1] i én dî âzid i cunpòst ch'i lîberen par dissociaziån int'l'aqua iôn H+. A l'incuntrèri, una bès l'è al cunpòst ch'al lîbera i OH-. I câschen in cla definizån che tott i cunpòst che normalmänt a ciamän âzid pr'äl propietè curusîv e iritant: âzid fort cme quall cluréddrich o dabbel cme quall acètich.

Esänpi[modifica | mudéfica la surzéia]

Âzid cluréddrich

Âzid acètich

Âzid sulfòrich

Âzid fusfòrich

Âzid segånd Brønsted-Lowry[modifica | mudéfica la surzéia]

âzid cluréddrich concentrè

Al chémmic danais Johannes Nicolaus Brønsted e l'inglais Thomas Martin Lowry, dal 1923, i avêven publichè, on sanza savair ed cl'èter, una teorî såura al cunpurtamänt dî âazid bòna par tott i sulvént, mo mégga par l'aqua.[2] La definiziån d'âzid l'è advintè: "un âzid l'è una sustanza ch'la pôl dèr vî i protån a una bès". E la bès l'è donca el cunpòst ch'al ciâpa al protån.

Esänpi d'âzid in socuant sulvént[modifica | mudéfica la surzéia]

Âzid cluréddrich in aqua

Âzid cluréddrich in âzid acètich

Clorûr d'idrògen amuniaca al stèd gasåus

Con la teorî ed Brønsted-Lowry al cuncèt d'aziditè al vegn estais anca ai cunpòst che nurmalmänt i n pâren mégga dî âzid, cme pr'esänpi la reaziån stral metanòl (ch'al fa l'âzid) e'l idrûr ed sòdi (la bès).

CH3OH + NaH → CH3O-Na+ + H2

Riferimént[modifica | mudéfica la surzéia]

  1. (EN) Arrhenius Svanta August, On the Dissociation of Substances Dissolved in Water. Zeitschrift fur physikalische Chemie, I, 1887 p.631 [1]
  2. (EN) Johannes Nicolaus Brønsted, Some Remarks on the Concept of Acids and Bases. Recueil des Travaux Chimiques des Pays-Bas, 42, 1923 pg. 718-728 [2]