Tisû

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn
Soquànt tisû colorê

Al tisû 'l è cal manufàt custruî tesènd dū sfilsi 'd fîl perpendiculèri tra lōr: 'l urdî u cadèina (spianèda 'd fìl tut in cla diresiòun vertichèla), e la trâma, ùnic fîl ch' a gh' pàsa da mèś, avanti e indrē, anca in piò manéri diferèinti.

Al tisû 'd lung al tèimp

I tisû i tàchen a vgnîr lavurê infìn dal neolìtic, vist che i archiòlug i àn catè di rést sicûr ed tlèr ed tesidûra in cal perìod acsè luntàṅ.

Anca la sernidùra di materiē da tèser, la cumpagnarà la stòria 'dla tesidûra: el prìmi fîbri druèdi i éren stèdi quìli ch' a s' cavèva dai fùst e dintòr'n ai sèm ed soquànti piànti cum' al lèin, la càṅva, la jùta, la râfia e vìa descurènd. Man a man ch' l' òm primitìv al tgnarà 'drē al bésti, dòunca al cavarà dala lôr pelìsa cal fîbri tèsil ch' a gh' cunvgnarà, cùma la lana dal pégri, dal chèvri, dai camē, dai cunìi u incòri in Cina la séda dai bòś edla parpàia 'dla spēs Bombyx mori.

El diferèinti qualitê 'd tisû

Tisû elementêr

A s' dìś che 'n tisû 'l è 'lementêr quànd 'l è custruî cun na sola trâma e 'n sól urdî, e al n' gh' à brìśa di śvùj 'd decurasiòun tisùdi:

Tisû elementêr

Tisû uvrê cìc

El decurasiòun i s' càten cun dal śligadùri 'd trâma tùti in fìla:

Tisû cumpòst u uvrê

'L è cal tisû in dû i disègn i nn' în mìa stampê mo invéci ricavê cun al tresamèint di fîl colorê. 'L è ricavê da piò urdî e piò trâmi ch' i lavór'n insèm:

  • lampàs: tisû antìg, antenê dal bruchê.
  • vlû: tisû quacê in na manéra regulêr da di plùc tajê fin fin.
  • spùgna: tisû cun di rundlèin cìc ed fil tùt in sìma ch' i gh' dàn 'na grànd' asorbèinsa.
  • piqué
  • vèlcher: na còpia 'd dū tisû: 'l un ed spugnèta e cl èter cun di micro-rampèin ed plàstica.
  • damàsc: al fa pèrt di tisû uvrè, anca s' al gh' à un sòl urdî e 'n' ùnica trâma.


Vôś lighèdi


Culegamèint estèren