Rugór
Artéccol in dialètt mudnés ![]()
Al rugór (nòm latèin Lacerta bilineata) l'è na lusértla ed la famìa di Lacertidi, dimòndi svélt, ed culór vérd (tant ch'as dìs t'è vérd cum un rugór).
Indice |
Cóm l'è fat [modifica]
Al só corp l'è stréch e lóngh, cumpàgn ai lusértli, cun la còvva lónga e puntùda.
Quand i én grand i én lóngh circa 30 cm e i pésen intóren ai 35 grammi. Agh én alcun chi én pió gròs ed 40 cm ed lunghèssa e 'd 40 grammi ed péso.
Comportamèint [modifica]
I rugór i én animèl cun un fort sèins dal teritòri: i mas'c' i fan la lòta in dla stagiòun di amór. A diferèinsa di lusértli i rugór i preferéssen stèr lughê in di prê e in dal'érba piotòst ch'arampichères. I pàsen l'invéren a durmìr nascòst in di bùs in dla tèra o in di vec' mur.
Magnèr [modifica]
I màgnen sopratót d'insèt, lumèghi, ragn, lumbrìgh, moschi, parpài e via a discòrer.
Riproduzione [modifica]
I rugór i én pròunt ad acopières intóren a i dû an. II mas'c', ch'ed sòlit i én bòun e tranquéll, in dal tèimp dl'acopiamèint dop la durmìda d'invéren, i dvèinten catìv da mat e se un èter mas'c' al vin atàch a la só fèmna igh cùren adrê finchè a n'al và via.
Al rito par fèr l'amór l'è bèin bóss, e al tàca quand al mas'c' al da un murzgòt a la còvva dla fèmna. I fan tra i 6 e i 25 óv, in di pòst mói e chèld, ad esèimp i èlber mèrz.
In dóv as càta [modifica]
Al rugór al s'pò catèr in Spagna, Frància, Andòra, Austria, Croàsia, Germània, Monaco, Slovènia, Svézzra, Règno Unî e Itàlia.
In Italia al gh'è dapertót, méno ch'in Sardègna. La só zòna ed difusiòun l'è cumpàgna a quèla ed la Lacerta viridis, un rugór estéren (ch'as càta in dl'Euròpa da l'est) in dal nord-est Itàlia.
Èter progèt [modifica]
Wikimedia Commons contiene file multimediali su Rugór
Wikispecies contiene informazioni su Rugór