Rugór

Da Wikipedia.

Provincia di Modena-Stemma.png Artéccol in dialètt mudnés Modena-Stemma.png

Un rugór

Al rugór (nòm latèin Lacerta bilineata) l'è na lusértla ed la famìa di Lacertidi, dimòndi svélt, ed culór vérd (tant ch'as dìs t'è vérd cum un rugór).

Cóm l'è fat[modifica | mudéfica la surzéia]

Al só corp l'è stréch e lóngh, cumpàgn ai lusértli, cun la còvva lónga e puntùda.
Quand i én grand i én lóngh circa 30 cm e i pésen intóren ai 35 grammi. Agh én alcun chi én pió gròs ed 40 cm ed lunghèssa e 'd 40 grammi ed péso.

Comportamèint[modifica | mudéfica la surzéia]

I rugór i én animèl cun un fort sèins dal teritòri: i mas'c' i fan la lòta in dla stagiòun di amór. A diferèinsa di lusértli i rugór i preferéssen stèr lughê in di prê e in dal'érba piotòst ch'arampichères. I pàsen l'invéren a durmìr nascòst in di bùs in dla tèra o in di vec' mur.

Magnèr[modifica | mudéfica la surzéia]

I màgnen sopratót d'insèt, lumèghi, ragn, lumbrìgh, moschi, parpài e via a discòrer.

Riproduzione[modifica | mudéfica la surzéia]

I rugór i én pròunt ad acopières intóren a i dû an. II mas'c', ch'ed sòlit i én bòun e tranquéll, in dal tèimp dl'acopiamèint dop la durmìda d'invéren, i dvèinten catìv da mat e se un èter mas'c' al vin atàch a la só fèmna igh cùren adrê finchè a n'al và via.
Al rito par fèr l'amór l'è bèin bóss, e al tàca quand al mas'c' al da un murzgòt a la còvva dla fèmna. I fan tra i 6 e i 25 óv, in di pòst mói e chèld, ad esèimp i èlber mèrz.

In dóv as càta[modifica | mudéfica la surzéia]

██ Rugór nostràn

██ Rugór estéren

Al rugór al s'pò catèr in Spagna, Frància, Andòra, Austria, Croàsia, Germània, Monaco, Slovènia, Svézzra, Règno Unî e Itàlia.
In Italia al gh'è dapertót, méno ch'in Sardègna. La só zòna ed difusiòun l'è cumpàgna a quèla ed la Lacerta viridis, un rugór estéren (ch'as càta in dl'Euròpa da l'est) in dal nord-est Itàlia.

Èter progèt[modifica | mudéfica la surzéia]