Levadōra

Da Wikipedia.
C'l artìcul chè 'l è scrit in Carpśàn Emiliàn
Na levadōra mèinter ch' la jùta la mama a deśbruièr-es da ster in sìm' a na scrâna, in na stampa 'd al 1513
La levadōra ch' la fà cgnùser al putèin nóṿ a la surlèina cìca, in 'n oli 'd Karl Lemoch ed metê Otsèint

La levadōra (in itagliàn levatrice, ch' la léva, ch' la tóś sù 'l putèin), l' è cla figùra 'd dòna 'spèrta in dal fer nàs'r i ragasō, che in soquànt tèimp ed na volta, la vgnìva ciamèda in del cà da cal dòni per jutèr-i a parturìr (a gh' era però anca dal noni ch' i n' la vlìven mìa perchè l'era na furastéra e i tulìven piò vluntéra soquànti cumèri 'd cà).

La storia dal mistēr

Sól ind un tèimp mìa dimòndi luntàṅ, in di prìm dal Setsèint cun 'l Iluminìś'm, a s imparèva che 'l man pulìdi i éren méi per fer nas'r i ragasō, e 'l prìmi scōli per levadōri i furmèven cla figùra chè, anca in dl' Itâglia.
Vgnènd fóra dal scóli, el levadóri i vgnaràn sèimper piò visti méj da chi duvìva aver fiō, piotòst che ciamèr el cumèri 'd cà, ch' i 'rmagnìven cun meno sìnsia 'd lalōr e caśomài i psìven vgnìr bòuni sól per jutèr in di abòrt, ch' l' era sèimper na pràtica ch' a n' se psìva mìa.
Na volta mandèda a ciamèr, u andèda a tōr, la levadōra la rivèva cun la só borsa cun dèinter soquànt śavàj dal mistér; chilē pò la vlìva i linsō pulî, la vlìva bùjer i só fer, e alòra la s mitìva cun la mama a jutèr-la a cucèr fóra al putèin. Apèina nê, a 'l putèin a gh' éra da fèr-eg sù 'l umbrìghel, tajénd vìa al curdòun incòri lighê a la mama. A 'l putèin a biśgnìva anca tór-eg vìa la michéla dal naśèin, ch' al gh' la cavìs ed respirèr, pò cun dū scupasèti in dal culèin, a se vlìva fer-el piànśer perchè al s tulìs sù.


Vóś lighèdi


Colegamèint estèren