Clomb

Da Wikipedia.
Vai a: navigazione, Zerca

Provincia di Modena-Stemma.png Artéccol in dialètt mudnés Modena-Stemma.png

Articul in Miranduleś

Al clómb (Columba Livia, colombo o piccione in italiàn) 'l è na bèstia ch'la fa part ad na famija 'd uśei cla cumprend 300 speci, 5 sotafamiji e 42 genar.

Un clómb in vól

I sò muscui i èṅ dimondi putent e i gh permetan ad schivar in presia i ustacui, virand da n'atra banda.

[modifica] Distribusiòṅ e Habitat

Al dè 'd incòo, dal nostri bandi i clómb i vivan dapartut, in campagna e in sità. In general, i s càtan in tut al mond ad ecesiòṅ dal polo sud.

[modifica] Aspèt murfulògic

Al clómb 'l è lung 30-35 cm cun na vèrta alara ad 62-68 cm. La part da drèe sota gl'ali l'è bianca e l'è la più granda carateristica par cgnos'r-al. Al clómb al gh'à anc du linnìi negri ch'i cùran in sima a gl'ali griśi. La coa l'è burdata ad bianc. La testa e al còl i èṅ griśi blu scur in d'l adult cun di rifles smeraldèṅ. I òć i èṅ arans e i pólan esar burdàa da anei griś-bianc. Al śampi i èṅ rusastri.

Prim piaṅ 'd un clómb al tramònt

'D aspèt simil a'l culumbàs (Colomba palumbus), a s diferensia da lò par:

  • la mancansa ad maci bianchi intor'n al còl;
  • al bèc brun e minga ros e śal;
  • la mancansa dna linea bianca in sima a l'ala ch'al gh'à al culumbas;
  • al grupòṅ bianc;
  • la dimensiòṅ un pò più picula.
un clómb ch'l è drèe a marciar su'n marciapèe

Al clómb al viv da tri a sinc an da selvadag, ma al pól scampar anc 15 an s'l è adumesticàa.

A n è minga facil arcgnosar al masć da la fémna (in gener, questa chè l'è più picula). Durant al curtegiament, al masć al gonfia al còl e al taca a rutear in tond da par lò mentar al tuba e pò a gh cur adrèe. Dimondi volti la fémna la scapa via o la vola luntan e al masć al resta lè cuma un bambos.

Durant 'l acupiament, al masć e la fémna i s tośan p'r al bèc e i s pigan al còl a vicenda dimondi volti infiṅ a quand la fémna la s mèt par tèra e al masć al gh salta insima in sla schina.

un clómb su 'n teǵ 'd na cà

I clómb i covan i sò oṿ bianc, a du a la volta, par 21 dè: la fémna ad dè e al masć a la nòt. Quand i pulśèṅ i nasan, i magnan quel ch'i gh portan i genitor, pò i mucian al pèni e i volan via dal gnal dopa un mèś.

[modifica] Impat ambiental

Al fat che cal bèsti chè i èṅ soliti a vivan in gran numar in di arìi urbani al crea di problema dal punt ad vista igènic. Infàt i clómb i tèndan a purtar sèg dal malatìi periculośi anc par 'l óm.

A gh'è pò anc da dir che i sò escrement, acsè acid, i pólan cauśar di dan a'l custrusiòṅ e a i munument.

un clómb a tèra


Animali della campagna emiliana (tradurre)Bèsti ed la campâgna emiliânaBisti d'la canpâgna emigliènaBèsti dla campagna emiglianaBesti d'la campâgna emiliana

anatranâderanàdranàdranàdör | barbagiannibarbagiânbarbazànbarbagiaṅ | bue | pidocchiopiōcbdòcpiôc'bdòc | bigattinobigatèinbègatèṅ | biscia / serpebésabessabéssabîssa | baco da seta / bombicebèigh da sèidabigàtbigâtbigàt | rosporôspbòtrospbòt | canecâncancâncan | capponecapòuncapåncapòuncapôn | cavallocavâlcavàlcavâlcavàl | caprachêvrachèvrachèvracrèva | cuculocóchcócchcócchcócch | conigliocunîn-cunéjcunéicunéj o cunèṅcunî | cornacchiacurnâciacurnacia | asinoêṣenèsenèsenèsen | apevrèspaevbêgaev | formicafurmîgafurmìgafurmìgaformìga | gallogâlgàlgalgàl | gallinagalèinagalénagaleinagalén'na | gattogâtgàtgatgàt | gazzagâzagaśa | grillogrélgrélgrilgrél | lupolòuvlauvluvlöv | ramarroingòrligùrramarligùr | leprelēvralivralevralëvra | chiocciola / lumacalumêgalumègalumagalumèga | lucertolaarzintèlalusértaluśertalusértla | maialenimêlporcgosèn | moscamòscamåscamoscamōsca | merlomêrelmèrelmerulmèrel | mulomólmóllmulmóll | talpatêlpamusåntalpamusön | porcellinonimalèinninénninetninén | ocaôcaócaocaóca | pipistrelloparpastrèlpalpastrèlpipistrelpalpastrèl | topo / sorcio / rattopòundgapåndgasoragpôngö | farfallaparpâjaparpàiaparpajaparpàia | passeropâsrapàserpàserpàser | pettirossopetròspetros | pecorapēgrapigrapegurapigra | piccione / colombopisòunpizônclombpizôn | pulcepólgapólsapulsapólsa | ragnorâgnràgnragnràgn | rana / ranocchioranôcranòcranaranòc | ricciorésris | rondinerundanèinarundanénarundaninaröndanén'a | scarafaggiopanarâsascarafaś | tignola / tarmatêrmlatarmatarmatarma | tarlotarōltaroltaroltarol | tafanotavântavàṅ | tacchinopîttòchtoctòch | vaccavâcavàcavacavàca | volpevòulpavôulpvolpvôlpa | cicalasighêlazigalasicalazigala | zanzarasarabîgasinzela o sinsala | civettasfètlazvèttasivetazivètta

eml:Pizån
Strumenti personali

Varianti
Azioni
Al pâgini pió impurtânt
Cme scréver in:
Strumenti
Altre lingue